Monday, May 25, 2009

สกุลสิงโตกลอกตา (Bulbophyllum) ตอนที่ 1

กล้วยไม้สกุลสิงโตกลอกตา เป็นกล้วยไม้สกุลใหญ่มากสกุลหนึ่ง พบตามธรรมชาติในโลกประมาณ 1,000 ชนิด กล้วยไม้สกุลนี้ถูกค้นพบเป็นครั้งแรกโดยนักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสชื่อ Louis-Marie Aubert du Petit-Thouarsนักวิทยาศาสตร์ได้ตั้งชื่อจากภาษาลาตินคำว่า บัลบัส (bulbus) หมายถึง เหมือนเหง้า (bulb-like) หรือลำลูกกล้วย

และภาษากรีกคำว่า ฟีลอน (phyllon) หมายถึง ใบ (leaf) ตามลำลูกกล้วย (pseudobulbs)ซึ่งเป็นที่ให้ใบเติบโตขึ้น แหล่งที่พบแหล่งใหญ่ได้แก่บริเวณปาปัวนิว กีนี (Papua New Guinea) ซึ่งมีมากกว่า 600 ชนิด รวมทั้งออสเตรเลีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยเฉพาะในเกาะบอร์เนียว(Borneo) ซึ่งมีมากกว่า 200 ชนิด ในประเทศไทย เจ้าฟ้ากรมหลวงนครสวรรค์วรพินิตได้ทรงเรียบเรียงไว้ในหนังสือ "ตำราเล่นกล้วยไม้" เกี่ยวกับลักษณะของกล้วยไม้ชนิดนี้ เมื่อปี พ.ศ. 2459




ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ราก                  เติบโตจากเหง้า(rhizome) แบบแตกกอ บางชนิดเป็นกล้วยไม้รากกึ่งอากาศ (lithophytic) ที่เติบโตบริเวณชั้นหิน บางชนิดเป็นรากอากาศ (epiphytes) ที่เติบโตบนต้นไม้อื่น

ลำต้น              ลำต้นเป็นข้อปล้อง เป็นแบบลำต้นเทียม (sympodial)

ใบ                    มีทั้งที่ผลัดใบและไม่ผลัดใบ มีใบ 1 – 2 ใบบริเวณลำลูกกล้วย ใบหนาแข็ง บางชนิดไม่มีใบ

ดอก                กลีบปาก (lip) ติดกับเส้าเกสรคล้ายบานพับหรือลิ้น ลักษณะอวบน้ำ เส้าเกสรสั้น 1 ช่ออาจมี 1 ดอกหรือหลายดอก

ถิ่นกำเนิด

อินเดีย พม่า ไทย ลาว เขมร เวียดนาม มาเลเซีย ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และหมูเกาะแปซิฟิก (Pacific) บางส่วนอยู่ในทวีปแอฟริกา

.

กล้วยไม้สกุลสิงโตกลอกตาบางชนิด

• สิงโตลินเลย์ (Bulbophyllum lindleyanum Griff.)

แหล่งที่พบ           พม่า  ในไทยพบตามป่าดิบชื้นทางภาคใต้

ลักษณะ               เป็นกล้วยไม้ขนาดเล็ก ส่วนหัวรูปคล้ายฝาชี ใบรูปรีแกมรูปใบหอก ช่อดอกโปร่งโค้งยาว

ออกดอก             เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม

สิงโตงาม (Bulbophyllum affine Lindl)

ชื่ออื่น               สิงโตประหลาด

แหล่งที่พบ       อินเดีย เนปาล อินเดีย ภูฐาน จีน ลาว เวียดนาม ญี่ปุ่น ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออกของไทย

ลักษณะ           กลีบดอกสีเขียวปนเหลือง มีแถบสีม่วงแดง ลำลูกกล้วยสีเขียวอ่อนยาวประมาณ 3-5 เซนติเมตร ก้านดอกยาวประมาณ 5 – 7 เซนติเมตร ใบหนา

ออกดอก         เดือนพฤษภาคม - มิถุนายน

สิงโตสมอหิน (Bulbophyllum blepharistes Rchb)

ชื่ออื่น               สิงโตกลอกตา

แหล่งที่พบ       อินเดีย พม่า ลาว มาเลเซีย ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้ของไทย

ลักษณะ           กลีบดอกสีน้ำตาลปนเขียวหรือเขียว ขึ้นบนหิน ลำลูกกล้วยสีเขียวเข้มยาวประมาณ 2- 3 เซนติเมตร ใบรูปยาวรีขนาดยาวประมาณ 5 – 6 เซนติเมตร กว้าง 2 – 2.5 เซนติเมตร

ออกดอก          เดือนตุลาคม – ธันวาคม

อ่านต่อ >> สกุลสิงโตกลอกตา (Bulbophyllum) ตอนที่ 2


No comments:

Post a Comment